The news is by your side.

مروری بر صد سال فراز و فرود روابط ایران و عربستان

0



تاریخچه روابط میان ایران و عربستان سعودی در صد سال گذشته فراز و فرود‌‌های بسیاری داشته است.

آن‌چه به اختلافات میان ایران و عربستان به‌عنوان دو قطب قدرتمند در خاورمیانه در طی حدود صد سال گذشته دامن زده است، ریشه در ایدئولوژی های حاکم بر هر یک از این دو کشور دارد. ایران عمدتاً شیعه و عربستان عمدتاً سنی از ایدئولوژی‌های مبتنی بر دین و مذهب در گسترش اختلافات تاریخی میان شیعه و سنی استفاده کرده‌اند.

این مستند رادیویی، روایتی است از تاریخ صدسالهٔ روابط ایران و عربستان سعودی همراه با مصاحبه با چندین کارشناس ایرانی و غیرایرانی برای تحلیل چشم‌انداز روابط میان دو کشور است.

مروری بر تاریخ روابط

در زمان اشغال ایران به دست متفقین در سال ۱۳۲۲، زمانی که محمدرضا پهلوی جوان ‌شاه ایران بود، رفتارهای متقابل و گهگاه پر از تنش میان حجاج و مأموران سعودی سبب شد روابط دیپلماتیک میان تهران و ریاض به مدت چهار سال قطع شود.

تا سال ۱۳۵۰ که ایران بحرین را بخشی از خاک خود می‌دانست، تنش‌ها میان این دو کشور ادامه یافت.

اما پس از این دوران، از آن‌جا که هر دو کشور متحد ایالات متحده آمریکا در منطقه بودند، روابط دو کشور رو به بهبود گذاشت.

شاه ایران در دوران شکل‌گیری سازمان کشورهای تولیدکنندهٔ نفت (اوپک) به‌عنوان سردمدار مناسبات نفتی خاورمیانه مطرح شد و ایران جایگاه قدرت اصلی را در جریان نفتی منطقه به دست آورد.

اما وقوع انقلاب ۵۷ و شعار «بیداری مسلمانان جهان که با ولایت و رهبری امت مسلمان» از سوی آیت‌الله خمینی مطرح شده بود، بر طبل نگرانی‌های اعراب خصوصاً سعودی نسبت به سیطرهٔ تشیع بر جهان اسلام کوبید. با این حال برخی مردم عرب با شنیدن تبلیغات انقلابی طرفداران آیت‌الله خمینی به این شعارها دل بستند و دولت‌های عرب نیز تلاش کردند در ابتدا مستقیم رودرروی انقلاب ایران قرار نگیرند.

اما شعارهای آیت‌الله خمینی مبنی بر هم‌داستانی اعراب به‌خصوص سعودی‌ها با آمریکا سبب شد این روابط روزبه‌روز به قهقرا برود و در چندین مقطع از جمله در سال ۱۳۶۶ و در مراسم «برائت از مشرکین» که طی آن حاجیان ایرانی به دست مأموران عربستان کشته شدند،‌ به طور کامل قطع شود.

در دوران ریاست‌جمهوری علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی روابط دو کشور بهبود یافت و برای اولین بار پس از انقلاب ۵۷،‌ در آذرماه سال ۷۶ و در اولین سال ریاست‌جمهوری محمد خاتمی،‌ امیر عبدالله، ولیعهد وقت و پادشاه بعدی عربستان، در نشست سران سازمان کنفرانس اسلامی در تهران شرکت کرد.

اما بهبود روابط میان دو کشور دولت مستعجل بود و با روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد و شعارهای انقلابی او بار دیگر مسیر مخالف را طی کرد و در چند مقطع به بحرانی تمام‌عیار تبدیل شد.

پس از آن، اعدام شیخ نمر باقر النمر، روحانی شیعه عربستانی، در دی ماه ۱۳۹۴ و اعدام ۴۶ نفر دیگر از همکفرانش در عربستان،‌ بحران تهران و ریاض را به بن‌بست کامل کشاند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی خود در همان تاریخ در درس خارج داشت، مستقیماً عربستان سعودی را تهدید به واکنش کرد.

سرانجام در پی حملهٔ بسیجیان و طلاب به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد در دی‌ماه ۱۳۹۴، ‌عربستان سعودی کلیه روابط سیاسی خود را با تهران قطع کرد.

از آن زمان و با شدت گرفتن فعالیت نظامی منطقه‌ای تهران، ‌تنش‌ها به یک جنگ نیابتی بین تهران و ریاض تبدیل شده و جنگ یمن به‌شکل کارزار دشمنی متقابل این دو قدرت منطقه‌ای درآمده است.

همهٔ این‌ها در حالی است که در ماه‌های پس از روی کار آمدن جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، و آغاز مذاکرات موسوم به احیای برجام در وین، ایران و عربستان سعودی در چند نوبت با یکدیگر در بغداد دیدار کرده‌اند و گزارش‌ها حاکی از آن است که این دیدارها در آستانهٔ حصول به نتیجه‌ای کارآمد است.



منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

خوزستان تشنه است دیدار سفیر جمهوری ارمنستان با مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی فواید نوشیدن آب و میزان نیاز روزانه آن کارگردان سریال زخم کاری: اصرار صداوسیما بر سانسور پخش سریال را متوقف کرد  احتمال تغییرات در مدیریت استقلال/ مددی رفتنی شد؟ تاثیر عصاره یک گیاه بومی در کاهش سلول‌های سرطان معده ویدیو| بررسی هفته حساس پایانی لیگ یک بیانیه باشگاه پرسپولیس: اکنون زمانه غوغای دیگری است/ داستان حماسه‌های خود را با هواداران‌مان می‌نویسیم مصاف حیثیتی مربیان استقلالی/ آقای فکری! این بازیکنان همان بازیکنان هستند پاکستان متقابلا سفیرش را از کابل فراخواند ازدواج هنرپیشه سرشناس استقلالی رسمی شد ویدیو| غلامی: از وزارت ارتباطات فشار آوردند تا اسپانسر استقلال به تعهداتش عمل نکند ویدیو| فردوسی پور: حق مردم خوزستان این نیست دانلود فیلم Fear Street Part Three: 1666 2021 خیابان ترس قسمت سوم با زیرنویس فارسی رکورد سرعت اینترنت در ژاپن با نرخ انتقال 319 ترابیت بر ثانیه شکسته شد جابری: فوتسال باشگاه های آسیا جایی در تقویم کنفدراسیون ندارد بازیکن سابق پرسپولیس از سپاهان رفتنی است/ نویدکیا هافبک تکنیکی را نمی‌خواهد حمله مجازی پرسپولیسی‌ها به تلویزیون حضور نظامیان در لیست نهایی شهرداری تهران / شانس کدام گزینه از همه کمتر است؟ اعلام قیمت دام زنده در آستانه عید قربان + جزئیات هرگونه عفونت کرونا در کودکان سطح آنتی‌بادی قوی برجای می‌گذارد نگرانی از شیوع ویروس کرونا در ایالت‌های سیل‌زده آلمان انزجار و نگرانی از استفاده از جاسوس‌افزار پگاسوس علیه خبرنگاران ​​​​​​​بیانیه فعالان ایرانی در "محکومیت آدم‌ربایی و تروریسم جمهوری اسلامی" تولید نفت اوپک پلاس افزایش می‌یابد ۴ پیش‌بینی از آینده بورس / خرید سهام پس از تعطیلات منطقی است؟ وزیر بهداشت تونس به خاطر کم کاری در مقابله با کرونا برکنار شد . ویدیوھای دیگری از تجمع بازنشستگان تامین اجتماعی در اصفهان. اعتراضات در سراسر … اینجا بهشت سکینه است. عوامل وحشت زده حکومت نه تنها ایست و بازرسی را مستقر کرده ا… تصمیمات تازه سازمان بورس برای ساماندهی صندوق‌‌ها + جزئیات ویجیاتو: بازگشت کالاف دیوتی به جنگ جهانی دوم چه عواقبی می‌تواند داشته باشد؟ تصمیم فولکس واگن مبنی بر کسب نیمی از درآمد خود از محل خودروهای الکتریکی روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله خود با اشاره به اینکه کرونا به معیار سنجش حکمرا… من تازه وارد این فوتبال نشده‌ام/ ثابت می‌کنم سوت داور را خریدند/ فساد تا بالاترین درجات فدراسیون فوتبال نفوذ نکرده؟ واردات برق از سه کشور/ مشکل خاموشی‌ها حل شد؟ . محمد کروشات در اعتراضات تیر ۱۴۰۰ با گلوله‌ی نیروهای حکومتی کشته شد. … . حسام‌الدین آشنا اولین قربانی فایل صوتی ظریف شد پس از انتشار فایل صوتی محمدجوا… از سیر تا پیاز واکسن ایرانی "رازی کوو پارس" آلفارومئو توناله با قوای محرکه پلاگین هیبریدی از سال ۲۰۲۲ عرضه خواهد شد دانلود آهنگ جدید بهنام بدخشان بنام افسردگی FCK-spiller solgt Sundhedsfaglig vurdering af risiko for den humane sundhed ved en evt. genoptagelse af minkhold efter 2021 Ukendt nordjyde sidder på Danmarks bænk: Mæhle imponerer Global elektronikgigant dømt for ulovlig efterligning af dansk røgalarm Konservativ profil har en »fristende« tanke, der vil ændre arbejdsforholdene på Christiansborg: »Det er sat lidt på spidsen, og jeg mener det jo ikke« Rasmussen: - Det vil jeg huske Touren for 'Store' Larsen har fået stjålet EM-trøje tilbage Forsvunden OL-atlet fundet af politi Odense er blandt verdens bedste steder i 2021 Kæmpe succes til dansk stjerne Delta-varianten har fået stort overtag i Danmark Den blev kaldt en rædselsfuld øjebæ, men nu passer den ind – her er den mest interessante arkitektur lige nu Olaf Eller stopper som talentchef, fortsætter som U20-landstræner Medie: Van Gaal bliver hollandsk landstræner Dronningen afslører: Vil på ferie med børnebørnene Gidseltagere i svensk fængsel krævede 20 kebabpizzaer Vaccinesalg hjælper Johnson & Johnson til at tjene 40 milliarder Succes-forfatter: Man kan godt foranlediges til at tro, at andre lever et nemmere liv. Erfaringen har lært mig, at sådan forholder det sig ikke Københavnersnuden: Byen, bolden og Belgien Et års nedbør er faldet på kun tre døgn i kinesisk storby Lønstigning til britiske sundhedsansatte med tilbagevirkende kraft Stigende kvælstofudledning tager livet af vandmiljøerne: »Bør tage 15-30 procent af landbrugsjorde ud af drift« Cubaner involveret i protestsang mod styret får fængselsstraf Nyt NHL-hold snupper dansk landsholdsspiller i San Jose AC Horsens forlænger med cheftræner Jens Berthel Askou 51-årig mand alvorligt tilskadekommen efter malerulykke Støtter rival: - Jeg væmmes Landskabet er skønt som et guldaldermaleri, men legen mangler i hobbithuset på Skamlingsbanken Boilesen jagter succes: Vi har ild i øjnene Sygeplejersker i sitdownstrejke ved domkirken og Store Torv Over halvdelen af alle voksne i EU er færdigvaccineret Britisk studie: Otte ugers vaccineinterval er ideelt Australsk delstat erklærer krise og beder om flere vacciner Ny Hobro-træner: Vi går klart efter top seks Anmeldelse: Pragtværk fra de skrupskøre skrøners ukronede konge får seks stjerner Maria blev ramt af en sten på vej til København: 'Politiet sagde, de ikke ville gøre noget' Fuglsang har øjnene på OL-guldet trods vigende niveau Astralis-stjerne forlænger Hyballa før Vendsyssel: Man er altid spændt Hollandsk stopper får to år i Vendsyssel